Süvari Binbaşı Şevki Baslo

ÖNSÖZ Osmanlı son dönemi sivil ve askeri şahsiyetlerin büyük bir kısmı, gerek I. Dünya Savaşı ve gerekse Milli Mücadele dönemi hatıralarını yazma konusunda büyük özen göstermişlerdir. Bunun sonucunda, I. Dünya Savaşı dönemi ve Milli Mücadele dönemi ile ilgili birçok hatırat yazılmıştır. Bunlardan bir tanesi de Hakkâri ve Havâlisi Kumandanı Süvâri Binbaşı Şevki Baslo tarafından yazılan “Harb-i umûmide, Müstakil Süvâri Livâsının Harekâtından Bir Bayrak: Paşaeli, Irak ve Acemde ve İstiklal Mücâdelesinde Bölüğüm” adlı eserdir. Bu dönem ile ilgili yazılan hatıratlarda, daha çok Osmanlı coğrafyası içerisinde yaşanmış olaylar kaleme alınmıştır. İncelediğimiz hatıratta ise, Saros Körfezinden Suriye ve Irak’a kadar uzanan Osmanlı coğrafyasının geniş bir bölümü ile Osmanlı coğrafyası dışında bulunan İran’ın da askeri, siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatı hakkında detaylı bilgiler verilmektedir. Yazarımız Şevki Baslo’nun hatıratı, altı bölümden oluşmaktadır. Başlangıçtaki genel değerlendirmede, bağlı olduğu Tugay’ın (Liva) teşkilat yapısı, efrat, silah, hayvan ve diğer konular ele alınmıştır. Daha sonra sırasıyla Saroz Körfezi, Irak Cephesi, İran ve Urfa bölgesindeki askeri faaliyetlerden bahsetmiştir. Baslo, hatıratını yazmaya başladığında yaşı çok gençtir. Aynı zamanda rütbesi de üsteğmendir. Bundan dolayı bu dönemde Dünya’da, Osmanlı’da ve diğer birliklerde olan bitenlere yeterince vakıf değildir. Bu nedenle hatıratında yazmış olduğu olayların bazılarında eksikler ve hatalar bulunmaktadır. Bu eksiklikleri gidermek amacıyla Baslo’nun hatıratını, dönemin olaylarını anlatan diğer hatıratlar ve Genelkurmay’ın hazırladığı bazı kaynaklarla karşılaştırarak tamamlama yoluna gittik. Örneğin, Baslo’nun bağlı bulunduğu kolordunun komutanı Ali İhsan Sabis Paşa’nın hatıratını tarayarak eksik ve hatalı yerleri karşılaştırmalı olarak vermeye çalıştık.