Son Yüzyılda Türkiye ve Ortadoğu

Ortadoğu, insanlık tarihi için dünyanın kalbinin attığı bir coğrafyadır. İlkçağlardan günümüze sosyal, kültürel, ekonomik, siyasal ve askeri pek çok olay burada gerçekleşmiş, gerçekleşmekte ve gelecekte de gerçekleşeceği öngörülmektedir. Ortadoğu; modern kültürlere beşiklik etmiş, üç semavi din buraya ortaya çıkmış ve dünyaya da buradan yayınmıştır. Dünyanın eski ve bilen topraklarını oluşturan Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birleşim yeridir. O nedenle tarihin her devrinde göçler, savaşlar, istilalar, iktidar mücadeleleri en şiddetli ve en acımasız yöntemleri kullanarak burada görülmüştür. 20.yüzyılda ise bölge bütün dünyanın gözünü diktiği bir coğrafya olmuştur. Bunun sebebi petrol'dür. Birinci Dünya Savaşı ile başlayan ve 1916 yılında Şerif Hüseyin'le somut hale gelen Arap isyanları üzerinden yüz yıl geçmiştir. Bu tarihten sonra Ortadoğu hiç durulmadı ve her geçen gün eski günleri aratan farklı farklı olaylara sahne oldu. Büyük güçlerin egemenlik ve mücadele alanında kullanılan argümanların isimleri değişse de temel hedef petrole hâkim olma mücadelesi 21.yüzyılda da değişmedi ve yakın bir gelecekte de değişmeyeceği anlaşılmaktadır. Bu çalışmamızda Ortadoğu'nun son yüzyılına ağırlıklı olarak ve Türkiye penceresinden bakılmaya çalışıldı. Kitap okurlarına Türkiye ve Ortadoğu hakkında temel bilgiler yanında, bölgede yaşanan olayların nedenlerini anlatmak amacıyla kaleme alınmıştır. Çalışmanın son kısmında Türkiye'nin Ortadoğu Sorunlarına Bakışı, Türkiye'nin Ortadoğu ülkeleriyle ilişkilerine dair Dışişleri Bakanlığı'nın resmi görüşlerine yer verilmiştir. Kitap, 2003 yılından itibaren Türkiye ve Ortadoğu dersleri için hazırladığım notların bir araya getirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Çalışmanın akademik bir çalışma olması amacı güdülmemiştir. Kitabın bu alanda eğitim gören öğrencilere, meslektaşlarıma ve Türkiye ve Ortadoğu arasındaki ilişkilerin son yüz yılına meraklı okuyuculara yararlı olacağını ümit ediyorum.