Naili Divanı Sözlüğü

Klasik Türk şiirini anlamlandırma çalışmaları çerçevesinde yeni birtakım bakış açılarının mahsulü olan yöntemler, bu edebiyat geleneğinin eserleri üzerine uygulanmıştır ve uygulanmaya devam etmektedir. Çalışmamız da, böyle bir arayışın neticesinde Naili şiirinde sözcükleri, kullanımlarına göre anlamlandırma esasına bağlı olarak oluşturulmuştur ve onun şiirine bir adım daha yaklaşabilme ümidini taşımaktadır.

Batı'da farklı metinlere uygulandığı ve olumlu sonuçlar elde edildiği için yaygınlaştığı görülen bu tip çalışmalar “concordance” olarak isimlendirilmiş ve bizden önce Türkiye'de aynı tarz yapılan bir başka çalışma, “bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük” olarak nitelenmiştir. Batı'da önce kutsal kitapların bağlamlı dizinleri üzerinde çalışılmış, sonraları Sheakespeare'den Proust'a değin büyük şair ve yazarların yapıtlarından oluşan külliyatların bağlamlı dizinleri ortaya çıkarılmıştır. Doğu edebiyatlarında bağlamlı dizini çıkarılarak işlenmiş çalışma olarak yalnız Hafız Divanı tespit edilebilmiştir. Bu tip bir sözlük denemesi, her metnin ait olduğu döneme mahsus bir yönü bulunduğu gerçeğinden hareketle; zaman geçtikçe, o döneme ait sözcüklerin ya da herkesçe anlaşılabilecek kimi göndermelerin güç anlaşılır hâle gelmesinden ötürü ihtiyaç duyulan bir kaynak olarak düşünülmelidir.