Hayatı İnşa Eden Kur’an Kavramları

İlahi bir inşa projesi olan vahiy, kelime ve kavramlarıyla tasavvuru, önerme ve hükümleriyle aklı, örnekleriyle şahsiyeti, maksat ve ruhuyla hayatı inşa eder. Vahiy muhatabını dört aşamalı bir modelle inşa eder:

1. Vahiy, çoğunlukla içini boşaltıp yeniden anlam yüklediği kelime ve kavramlarıyla muhataplarının tasavvurunu inşa etmeyi amaçlar. İyi-kötü, büyük-küçük, hayat-ölüm, kazanç-kayıp, kar-zarar, bilgi-cehalet, yakın-uzak bunlardan bazılarıdır.

2. Vahiy, önerme ve hükümleriyle muhataplarının aklını inşa etmeyi amaçlar. Mesela "Düşmanlık, yalnızca zalimleredir" (Bakara 193), "Allah, kendisi için merhameti prensip edinmiştir" (En'am 12), "İnsan başıboş yaratılmamıştır" (Kıyamet 36) gibi...

3. Vahiy, örnek olarak anlattığı şahsiyetlerle muhataplarının şahsiyetini inşa etmeyi amaçlar. Başta "örnek" olduğu açıkça dile getirilen Hz. İbrahim ve Hz. Muhammed olmak üzere, atıf yaptığı tüm peygamber ve salih insanları, muhatabının inşa etmek istediği şahsiyetine model olarak sunar.

4. Vahiy, ancak bütünsel bir okuma ve derin tefekkür sayesinde ulaşacağımız maksat ve ruhuyla, hayatı inşa etmeyi amaçlar.