Çocuk Hastalarda Covid 19 Yönetimi

İki bin on dokuz yılının sonlarında Çin’in Wuhan kentinde açıklanamayan pnömoni vakalarının başlaması ile yeni bir virüs tanımlanmış, COVID-19 adı ile tüm dünyaya şiddetli yayılım göstermiştir. Ülkemizde de vakaların resmi olarak tanımlanmasından kısa süre sonra pandemi olarak kabul edilmiştir. Bu pandemi sürecinde virüsten daha az etkilenen grup olan çocuklar, sıklıkla asemptomatik ya da hafif klinik bulgular gösterse de, bazı durumlarda ağır seyreden olgular bildirilmiştir. Şu an için çocuklarda COVID-19 enfeksiyonuna yönelik kesinleşmiş tedavi protokolleri bulunmamaktadır. Bulaşın azaltılması, yeni vaka sayılarının azaltılması sağlık sistemi üzerindeki yükün hafifletilmesi açısından çok önemlidir. Ülkemizin COVID-19 mücadelesinde bizlerin görevi, en güncel bilimsel verileri, tanı, tedavi ve uygulamaları öğrencilerimize, hekimlerimize, tüm tıp camiasına aktarmaktır. Bu kitap COVİD-19 ile mücadelemizin bir kanıtıdır. Bilimsel gerçeklerin yanı sıra, ülkemizin başarılı salgın yönetimini de gözler önüne sermesi bakımından önem arz etmektedir. Çocuklar bir ülkenin göz bebeği, dünyanın geleceği, umudun diğer adıdır. Bu kitapta COVID-19 enfeksiyonu başladığı andan günümüze kadar geçen süreçte derinlemesine irdelenmiş, dünyadaki bilimsel veriler ışığında; çocuklarda en güncel tanı, tedavi ve uygulamalar ülkemizin başarılı salgın yönetim stratejileri ile birleştirilerek anlatılmıştır. Pandemi sürecinde önünüzü göremediğiniz, yolunuzu bulamadığınız, seçimler yapamadığınız anlarda yol gösterici bir rehber olacaktır. Tüm dünyada süregelen salgının bir an önce sona ermesi ümidiyle etkin bir sağlık hizmeti sunmak için büyük bir özveri ile görevlerini yerine getiren aziz sağlık çalışanlarına üniversitemiz adına minnet ve şükranlarımı sunuyorum. Bu vesile ile kitabın hazırlanmasında S.B.Ü. Bursa Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Elif GÜLER KAZANCI ve S.B.Ü. Gülhane Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahu PAKDEMİRLİ’ye ve emeği geçen tüm yazarlara en içten tebriklerimi iletiyorum. Prof. Dr. Cevdet ERDÖL Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Ankara, 2021 İÇİNDEKİLER 1. COVID-19 Salgınına Genel Bakış..................................................................................... 1 2. COVID-19 Virüsünü Tanıyor muyuz?............................................................................. 3 3. COVID-19 Yayılımında Çocukların Rolü...................................................................... 11 4. COVID-19 Tanısında Kullanılan Laboratuvar Yöntemleri.......................................... 17 5. COVID-19 Epigenetiği..................................................................................................... 29 6. Çocuklardaki COVID-19 Virüsünde Radyolojik Bulgular......................................... 37 7. COVID-19 Pandemisi Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları................................. 47 8. COVID-19 Hastasının Değerlendirilmesi ve Yönetimi................................................ 53 9. Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanımı............................................................................ 65 10. COVID-19 Enfeksiyonu Geçiren Çocuk Hastalarda Klinik Bulgular........................ 73 11. COVID-19 Çocuklarda Multisistem Enflamatuvar Hastalık (MIS-C)...................... 83 12. Çocuklarda COVID-19 Enfeksiyonunda Kardiyovasküler Sistem Tutulumu........... 97 13. COVID-19 (SARS-CoV-2) Çocuk Hasta Medikal Tedavisi...................................... 121 14. Çocuk Yoğun Bakımda COVID-19 Hastalığının Yönetimi....................................... 129 15. COVID-19 Pozitif Çocukta Anestezi Yönetimi........................................................... 141 16. Pandemi Sürecinde Çocuk Cerrahi Uygulamaları...................................................... 151 17. COVID-19 Aşıları........................................................................................................... 165 18. COVID-19 Pozitif Çocuklarda Pulmoner Rehabilitasyon......................................... 177 19. Hassas Popülasyonda COVID-19 Yönetimi................................................................ 193 20. Yenidoğanlarda COVID-19 Enfeksiyonu ve Yönetimi............................................... 199 21. COVID-19 ve Gebelik.................................................................................................... 209 22. Pediatrik Palyatif Bakım Hastalarında COVID-19 Yönetimi.................................... 213 23. COVID-19 Döneminde Gebelerde Beslenme............................................................. 219 24. COVID-19 Döneminde Çocuklarda Beslenme.......................................................... 229 25. COVID-19 Pandemisi’nde Sağlık Temelli Yönetime Bakış........................................ 239